Ofitsiantlar motivatsiyasi: oylik, foiz va xizmat haqi tizimi
Ofitsiant maoshi uch qismdan yig'iladi: qat'iy oylik, savdo foizi va xizmat haqi. Nisbatni qanday tanlash va foizni nimadan hisoblash kerakligi haqida.
Ofitsiant — restoranda mehmon bilan eng ko'p vaqt o'tkazadigan odam. Uning kayfiyati o'rtacha chekka ham, mehmonning qaytib kelishiga ham bevosita ta'sir qiladi. Shuning uchun ofitsiant maoshi shunchaki xarajat qatori emas — bu boshqaruv asbobi.
Nega faqat oylik ishlamaydi
Faqat qat'iy oylik to'lansa, ofitsiant uchun kun bo'sh o'tsa ham, zal to'la bo'lsa ham natija bir xil. Qo'shimcha desert taklif qilishning ma'nosi yo'qoladi. Aksincha, faqat foizga o'tkazilsa — sust kunlarda daromad keskin tushadi va xodim birinchi taklifdayoq ketadi.
Amalda ishlaydigan tizim uchta qismdan yig'iladi:
- Qat'iy qism — smena yoki oyiga belgilangan summa; barqarorlik beradi
- Foiz — savdoga bog'langan ulush; natijaga qiziqtiradi
- Xizmat haqi — mehmon qoldirgan yoki chekka qo'shilgan ulush
Nisbatni qanday tanlash
Ko'p uchraydigan yondashuv — daromadning taxminan yarmi qat'iy qism, qolgan yarmi o'zgaruvchan. Aytaylik, siz ofitsiant oyiga o'rtacha 4 000 000 so'm olishini xohlaysiz. Unda taqsimot shunday bo'lishi mumkin: 2 000 000 so'm oklad, taxminan 1 000 000 so'm savdo foizi va taxminan 1 000 000 so'm xizmat haqi.
Bu raqamlar shahar, o'rtacha chek va smena soniga qarab o'zgaradi. Muhimi — avval maqsadli daromadni belgilang, keyin foiz stavkasini shunga moslab orqaga hisoblang. Ko'pchilik teskarisini qiladi: stavkani taxminan qo'yadi, natijada yo juda kam, yo juda ko'p chiqadi va uch oydan keyin qoida o'zgartiriladi. Qoidaning tez-tez o'zgarishi esa motivatsiyani har qanday past stavkadan ko'ra ko'proq buzadi.
Foizni nimadan hisoblash kerak
Bu savol ko'pincha e'tibordan chetda qoladi, holbuki nizolarning yarmi shundan chiqadi.
Shaxsiy savdodan
Ofitsiant o'zi yopgan cheklar summasidan olinadigan ulush. Motivatsiya kuchli, lekin yon ta'siri bor: xodimlar katta kompaniya o'tirgan stol uchun kurashadi, bo'sh stollarni esa hech kim olishni xohlamaydi.
Zal savdosidan (jamoaviy)
Smenadagi umumiy savdo teng bo'linadi. Hamkorlik kuchayadi — bir-birining stoliga suv olib borish odat bo'ladi. Lekin sust xodim faol xodim ortiga yashirinib qoladi.
Aralash
Eng barqaror variant: foizning katta qismi shaxsiy natijadan, kichik qismi umumiy smena natijasidan. Shunda ham raqobat, ham o'zaro yordam saqlanadi.
Qaysi variantni tanlasangiz ham, ikki texnik shart bor: foiz chegirma ayirilgandan keyingi summadan hisoblansin va bekor qilingan taomlar bazaga kirmasin. Aks holda taomni kiritib, keyin bekor qilish xodim uchun foydali bo'lib qoladi.
Xizmat haqi: qoidani oldindan yozing
Xizmat haqi ikki xil bo'ladi: mehmon o'z ixtiyori bilan qoldiradi yoki chekka avtomatik ulush qo'shiladi. Ikkinchi holatda bitta qat'iy shart bor — bu menyuda va chekda ochiq yozilishi kerak. Aks holda mehmon buni aldov deb qabul qiladi va bir marta yo'qotilgan ishonch qaytmaydi.
Ikkinchi savol — taqsimot:
- Shaxsiy — kim xizmat qilgan bo'lsa, o'shanga tegadi. Oddiy va tushunarli, lekin barmen bilan oshpaz chetda qoladi.
- Umumiy qozon — smena bo'yicha yig'iladi va ishlangan soatga qarab bo'linadi. Adolatliroq, lekin shaffof hisob talab qiladi.
Oshxonaga ulush ajratish bahsli, lekin ko'p joyda ishlaydi: taomni tez va sifatli chiqargan oshpaz ham natijaga hissa qo'shadi. Odatda umumiy qozonning kichik ulushi ajratiladi va bu oldindan kelishiladi, oy oxirida emas.
Soboy va dostavkada xizmat haqi odatda olinmaydi — u yerda zal xizmati yo'q. Agar olinsa, mehmonga sababini tushuntirib bo'lmaydi.
Jarima haqida
Jarima xodimni xatoni tuzatishga emas, uni yashirishga o'rgatadi.
Singan idish yoki noto'g'ri kiritilgan taom uchun pul ushlab qolish qisqa muddatda ishlaydi. Uzoq muddatda esa xodim xatoni umuman yozmay qo'yadi va siz haqiqiy manzarani yo'qotasiz. Yaxshiroq yo'l — xatolarni ochiq qayd qilish va takrorlanuvchi sabab ustida ishlash: agar bitta taom oyiga o'n marta qaytarilgan bo'lsa, muammo ofitsiantda emas.
Nimani o'lchash kerak
Ofitsiantni faqat umumiy savdo bo'yicha baholash noto'g'ri: zal to'la bo'lgan kuni hamma yaxshi ko'rinadi. Ma'noli ko'rsatkichlar:
- O'rtacha chek — ofitsiantlar kesimida bir xil smenalar bo'yicha solishtiring
- Desert va ichimlik ulushi — bu qo'shimcha sotish mahoratini ko'rsatadi
- Bekor qilingan taomlar soni — buyurtma qabul qilish aniqligi
- Stol aylanishi — bitta stolda kun davomida necha mehmon almashdi
Nimadan boshlash kerak
- Har lavozim uchun maqsadli oylik daromadni yozing: ofitsiant, katta ofitsiant, barmen
- Uni uch qismga bo'ling va foiz stavkasini shu maqsaddan orqaga hisoblang
- Xizmat haqi taqsimoti qoidasini bir betlik hujjatga tushiring va jamoaga o'qib bering
- Bir oy davomida eski va yangi sxema bo'yicha parallel hisoblang — hech kim keskin yutqazmasligiga ishonch hosil qiling
- Har oy oxirida har bir ofitsiantga yozma hisob bering: savdo, foiz, xizmat haqi, jami
Bunday tizimning eng kuchsiz joyi — hisob-kitob. Agar cheklar kim tomonidan yopilgani, chegirmalar va bekor qilingan taomlar aniq qayd etilmasa, oy oxirida bahs boshlanadi va tizimga ishonch yo'qoladi. Shuning uchun bu ma'lumotni odatda kassa dasturidan olishadi: VKassa'da har bir chek ofitsiantga biriktiriladi, xizmat haqi alohida qatorda yuritiladi va oylik hisobot to'g'ridan-to'g'ri shu ma'lumotdan yig'iladi.